خانه » اخبار » آموزشی » سلامت از دیدگاه امام رضا (ع)

سلامت از دیدگاه امام رضا (ع)

انسان همیشه به‌دنبال سلامت بوده؛ چرا‌که بدون سلامت، بهره‌گیری از مواهب الهی دیگر و حتی عبادت‌کردن بسیار مشکل می‌شود. همان‌گونه‌که در سایر نیاز‌های بشری خداوند تبارک و تعالی دستورات حیات‌بخش خود را به بشر رسانیده است، در‌خصوص سلامت و طب نیز از‌طریق کتب آسمانی و زبان مبارک معصومین علیهم‌السلام نسخه‌های بی‌بدیل سلامت به بشر ارزانی شده است.

انسان همیشه به‌دنبال سلامت بوده؛ چرا‌که بدون سلامت، بهره‌گیری از مواهب الهی دیگر و حتی عبادت‌کردن بسیار مشکل می‌شود. همان‌گونه‌که در سایر نیاز‌های بشری خداوند تبارک و تعالی دستورات حیات‌بخش خود را به بشر رسانیده است، در‌خصوص سلامت و طب نیز از‌طریق کتب آسمانی و زبان مبارک معصومین علیهم‌السلام نسخه‌های بی‌بدیل سلامت به بشر ارزانی شده است.

یکی از این نسخه‌های درمانی عمومی برای تمام نسل بشر، رسالۀ شریف «ذهبیه» است که با اسناد معتبر از زبان امام‌رضا علیه‌السلام پیام مهم رازهای سلامتی را به تمام بشریت هدیه فرموده‌اند.

در این رسالۀ شریف، به‌صورت ابتکاری و بدون سابقۀ قبلی امام علیه‌السلام بدن را به یک کشور یا مملکت تشبیه فرموده‌اند و معده و شکم را خزانۀ این مملکت قلمداد کرده‌اند و جالب است که همۀ ما امروزه می‌دانیم انرژی مورد‌نیاز برای فعالیت سلول‌های بدن ما را غذایی که خورده‌ایم، تأمین می‌کند و لذا خزانۀ انرژی بدن ما نزد معده است که غذای خورده‌شده را درنهایت، به سوخت آماده و قابل‌مصرف برای سلول‌های بدن تبدیل می‌کند، همان فرایندی که ما به آن گوارش می‌گوییم.

جالب است که امام‌رضا علیه‌السلام در حدود هزار‌و‌دویست سال قبل به این نکتۀ مهم علمی اشاره فرموده‌اند و علم امروز تازه به آن رسیده است و آن اینکه: همانا صلاح بدن و قوام آن به غذا و آشامیدنی است و فساد آن نیز به این دو است. پس اگر این دو را اصلاح کنی، بدن اصلاح و اگر این دو را فاسد کنی، بدن فاسد می‌شود.

لذا اصل مهم در پیشگیری بیماری‌ها، داشتن تدبیر در غذاها و نوشیدنی‌هاست.

امام‌رضا علیه‌السلام وجود اخلاط چهارگانه شامل صفرا، دم، بلغم و سودا را تأیید فرموده‌اند و این موضوع می‌تواند اشاره به نظریۀ وحیانی‌بودن اصل علم طب باشد و این نظریه را تقویت می‌کند که اطبای بزرگ، مستقیم یا غیرمستقیم از شاگردان انبیا بوده‌اند.

رژیم غذایی مناسب ازنظر رسالۀ ذهبیه

  1. عدم پرخوری و سعی در میانه‌روی در خوردن؛ یعنی نه آنقدر بخوریم که دچار بیماری‌های پرخوری شویم و نه آنقدر کم بخوریم که توان حرکت نداشته باشیم.

امام‌رضا علیه‌السلام می‌فرمایند: کسی‌که زیاد غذا بخورد، از آن غذا تغذیه نمی‌شود و کسی‌که به‌اندازه غذا بخورد، از آن غذا نفع می‌برد.

جالب است که علم امروز هم زیادخوردن غذا را موجب فشار بیش‌ازحد روی سامانه‌های سلولی می‌داند که باعث بروز انواع بیماری‌ها می‌شود.

در معارف ما تأکید شده است که قبل از اینکه کاملاً سیر شویم، دست از غذاخوردن بکشیم و همچنین بدترین چیزها نزد خداوندتعالی شکم پر قلمداد شده است.

  1. عدم تغییر ناگهانی در عادات غلط غذایی و برعکس، تغییر تدریجی آن‌ها.
  2. ترک غذاهایی که عملاً با خوردن آن‌ها بدن به‌جای احساس نشاط، احساس کسالت یا ناراحتی می‌کند.

توصیه‌های امام‌رضا علیه‌السلام برای تغذیه براساس ماه‌ها

در طب سنتی، توصیۀ غذاها براساس فصول است؛ درحالی‌که به‌طور استثنایی، توصیه‌های تغذیه‌ای امام‌رضا علیه‌السلام براساس ماه‌هاست که بسیار دقیق‌تر است.

* این توصیه‌ها برای افراد سالم است که باعث می‌شود بیمار نشوند.

  1. فروردین ماه: (ماه آذار رومی)

توصیه‌ها: مصرف غذاهای لطیف مثل روغن حیوانی، آبگوشت، عسل، آش‌ها، تخم‌مرغ عسلی؛ مصرف گوشت‌های لطیف مثل گوشت گوسفند و گوشت پرندگان ( احتمالاً به‌جز مرغ)؛ شراب حلال امام‌رضا علیه‌السلام (دستور ساخت دارد که بعداً در وب‌سایت قرار داده می‌شود). پرهیز‌ها: پیاز؛ سیر؛ ترشیجات.

  1. اردیبهشت ماه: (ماه نیسان رومی)

توصیه‌ها: غذاهای بریان (سرخ‌شده و کبابی)؛ غذاهایی که با سرکه به‌عمل آمده‌اند؛ گوشت شکار. پرهیز‌ها: آشامیدن آب به‌صورت ناشتا. ۳٫ خرداد ماه: (ماه ایاز رومی) توصیه‌ها: احتمالاً همان توصیه‌های اردیبهشت ماه است. پرهیز‌ها: مصرف غذاهای شور؛ مصرف گوشت‌های غلیظ مثل کلیۀ حیوانات و گوشت گاو؛ شیر.

  1. تیر ماه: (ماه حزیران رومی)

توصیه‌ها: مصرف کاسنی، خرفه، خیار، خیار چنبر و شیرخشت؛ مصرف میوه‌های آبدار، غذاهای ترش و شیر؛ مصرف گوشت بزغاله، گوشت ماهی تازه، گوشت تیهو و دراج (و احتمالاً گوشت خروس). پرهیز‌ها: بیان نکرده‌اند.

  1. مرداد ماه: (ماه تموز رومی)

توصیه‌ها: مصرف مقداری آب سرد ناشتا؛ مصرف غذاهایی با طبع خنک و تر؛ مصرف کاهو، خیار، خیار چنبر، کاسنی، خرفه، شیر خشت و میوه‌های آبدار مثل خربزه و هندوانه؛ مصرف گوشت بزغاله، ماهی تازه، احتمالاً خروس، تیهو و دراج؛ مصرف لبنیات (با مصلح)؛ مصرف غذاهای سریع‌الهضم. پرهیز‌ها: بیان نکرده‌اند.

  1. شهریور ماه: (ماه آب رومی)

توصیه‌ها: مصرف خوراکی‌هایی با طبع خنک و تر مثل مرداد ماه. پرهیز‌ها: بیان نکرده‌اند.

  1. مهر ماه: (ماه ایلول رومی)

توصیه‌ها: شیرینی‌ها و انواع گوشت‌های معتدل مثل بزغاله و برۀ گوسفند یک‌ساله. پرهیز‌ها: گوشت گاو؛ زیادخوردن غذاهای بریان‌شده؛ خربزه و خیار و احتمالاً میوه‌هایی با طبع سرد.

  1. آبان ماه: (ماه تشرین اول رومی)

توصیه‌ها: گوشت‌های چربی‌دار؛ انار ملس؛ خوردن میوه بعد از غذا؛ خوردن گوشت‌ها با ادویه‌جات. پرهیز‌ها: کم‌کردن نوشیدن آب.

  1. آذر ماه: (ماه تشرین آخر رومی)

توصیه‌ها: مثل توصیه‌های آبان ماه؛ نوشیدن یک جرعه آب داغ هرروز صبح. پرهیز‌ها: نوشیدن آب سرد در شب؛ خوردن کرفس و نعناع و تره‌تیزک.

  1. دی ماه: (ماه کانون اول رومی)

توصیه‌ها: مثل توصیه‌های آذر ماه؛ مصرف غذاهایی با طبع گرم مثل عسل و خرما و گوشت گوسفند. پرهیز‌ها: مصرف خوراکی‌هایی با طبع سرد.

  1. بهمن ماه: (ماه کانون آخر رومی)

توصیه‌ها: نوشیدن آب داغ ناشتا؛ مصرف شورباهایی با طبع گرم و کرفس و تره‌تیزک و تره. پرهیز‌ها: ماهی تازه؛ شیر؛ تراشیدن سر.

  1. اسفند ماه: (ماه شباط رومی)

توصیه‌ها: سیر؛ گوشت پرندگان؛ احتمالاً میوه‌های خشک و گرم پرهیز‌ها: بیان نکرده‌اند.

نحوۀ تناول غذا اول، غذاهای سبک و لطیف و سپس، غذاهای سنگین میل شود؛ سه وعده غذا در دو روز تقسیم می‌شود مثلاً: روز اول فقط صبحانه و شام میل می‌شود و روز دوم فقط ناهار میل می‌شود (به‌خصوص برای کسانی‌که به‌دنبال کاهش وزن هستند)؛ نه‌تنها زیاده‌روی در مصرف غذا عامل بیماری است، بلکه زیادخوردن آب نیز بیماری‌زاست.

آثار بد نوشیدن آب به‌همراه خوردن غذا افزایش رطوبت بدن؛ ضعف و آسیب معده؛ عدم جذب قوت غذا؛ جلوگیری از هضم غذا و تبدیل آن به مادۀ خام.

توصیه‌هایی مخصوص شام شام سبک باشد؛ حداقل دو ساعت بعد از غذاخوردن بخوابید تا غذای خورده‌شده هنگام خواب هضم شده باشد؛ قبل از خواب، باید روده‌ها تخلیه شوند؛ ولی نباید طولانی‌مدت در دستشویی نشست؛ برای گوارش هنگام خواب، ابتدا باید به پهلوی راست و سپس به پهلوی چپ برگشت تا به خواب رود.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>